Lưu Vĩnh Hạ BÀI THƠ TÌNH CUỐI

Em yêu anh bằng tình yêu thứ nhất Đấy phải rồi chỉ một anh mà thôi Trong đêm khuya trăn trở giấc mơ đời Làm sao ngủ anh sợ mình đánh mất Thư em viết....em yêu anh rất thật Nhưng ngại ngần em không dám gởi đi Cứ băn khăn như lo lắng điều gì Nên giữ mãi bài thơ màu mực tím Em yêu anh ,phải rồi tình thứ nhất Vụng dại nhiều nên chẳng nói thành câu Hoa tím rơi con nước chảy qua cầu Anh hạnh phúc với những niềm vui sướng Có ai hiểu một mùa thu đến muộn Cơn gió làm hiu hắt cánh hoa rơi Chiếc lá xanh hôm ấy đã úa rồi Anh đọc lại lá thứ lần thứ nhất Xưa vẫn tưởng tình yêu luôn chân thật Lòng tôn thờ trìu mến biết là bao Có ngờ đâu âm ỉ vết thương đau Thương dĩ vãng lòng đau như tự xé Đêm hôm nay trăng khuyết buồn cô lẻ Trái tim này nào tìm được người ơi Đã cho em nên anh đánh mất rồi Anh đọc lại lá thư....buồn ray rứt Anh đọc lại lá thứ tình thứ nhất

Nguyễn Bính Tương Tư

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông, Một người chín nhớ mười mong một ngườị Gió mưa là bệnh của giời, Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng. Hai thôn chung lại một làng, Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này ? Ngày qua ngày lại qua ngày, Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng. Bảo rằng cách trở đò giang Không sang là chẳng đường sang đã đành Nhưng đây cách một đầu đình, Có xa xôi mấy mà tình xa xôi\... Tương tư thức mấy đêm rồi, Biết cho ai biết, ai người biết cho ! Bao giờ bến mới gặp đò ? Hoa khuê các, bướm giang hồ gặp nhau ? Nhà em có một giàn giầu Nhà anh có một hàng cau liên phòng. Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào ?

Nguyễn Bính Xa Cách

Nhà em cách bốn quả đồi Cách ba ngọn suối, cách đôi cánh rừng; Nhà em xa cách quá chừng. Em van anh đấy, anh đừng yêu em !

Nguyễn Bính Lỡ Bước Sang Ngang

"Em ơi em ở lại nhà Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương Mẹ già một nắng hai sương Chị đi một bước trăm đường xót xa . Cậy em, em ở lại nhà Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương Hôm nay xác pháo đầy đường Ngày mai khói pháo còn vương khắp làng Chuyến này chị bước sang ngang Là tan vỡ giấc mộng vàng từ nay . Rượu hồng em uống cho say, Vui cùng chị một vài giây cuối cùng. (Rồi đây sóng gió ngang sông, Đầy thuyền hận,, chị lo không tới bờ) Miếu thiêng vụng kén người thờ, Nhà hương khói lạnh, chị nhờ cậy em. Đêm nay là trắng ba đêm, Chị thương chị, kiếp con chim lìa đàn. Một vai gánh vác giang san... Một vai nữa gánh muôn vàng nhớ thương. Mắt quầng, tóc rối tơ vương Em còn cho chị lược gương làm gì ! Một lần này bước ra đi Là không hẹn một lần về nữa đâu, Cách mấy mươi con sông sâu, Và trăm nghìn vạn nhịp cầu chênh vênh Cũng là thôi\... cũng là đành... Sang ngang lỡ buớc riêng mình chị sao ? Tuổi son nhạt thắm phai đào, Đầy thuyền hận có biết bao nhiêu người ! Em đừng khóc nữa, em ơi ! Dẫu sao thì sự đã rồi nghe em ! Một đi bảy nổi ba chìm, Trăm cay nghìn đắng, con tim héo dần Dù em thương chị mười phần, Cũng không ngăn nỗi một lần chị đi ." Chị tôi nước mắt đầm đìa, Chào hai họ để đi về nhà ai\... Mẹ trông theo, mẹ thở dài, Dây pháo đỏ bỗng vang trời nổ ran. Tôi ra đứng ở đầu làng Ngùi trông theo chị khuất ngàn dâu thưa\. II Giời mưa ướt áo làm gì ? Năm mười bẩy tuổi chị đi lấy chồng. Người ta: pháo đỏ rượu hồng Mà trên hồn chị: một vòng hoa tang . Lần đầu chị bước sang ngang, Tuổi son sông nước đò giang chưa tường. Ở nhà em nhớ mẹ thương Ba gian trống, một mảnh vườn xác xơ . Mẹ ngồi bên cửi se tơ Thời thường nhắc: "Chị mầy giờ ra sao ?" "-- Chị bây giờ"... nói thế nào ? Bướm tiên khi đã lạc vào vườn hoang. Chị từ lỡ bước sang ngang Trời dông bão, giữa tràng giang, lật thuyền. Xuôi dòng nước chảy liên miên, Đưa thân thế chị tới miền đau thương, Mười năm gối hận bên giường, Mười năm nước mắt bữa thường thay canh. Mười năm đưa đám một mình, Đào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên . Mười năm lòng lạnh như tiền, Tim đi hết máu, cái duyên không về. "Nhưng em ơi một đêm hè, Hoa soan nở, xác con ve hoàn hồn. Dừng chân bên bến sông buồn, Nhà nghệ sĩ tưởng đò còn chuyến sang . Đoái thương, duyên chị lỡ làng. Đoái thương phận chị dở dang những ngàỵ Rồi ... rồi ... chị nói sao đây ! Em ơi, nói nhỏ câu này với em... ...Thế rồi máu trở về tim Duyên làm lành chị duyên tìm về môi . Chị nay lòng ấm lại rồi, Mối tình chết, đã có người hồi sinh. Chị từ dan díu với tình, Đời tươi như buổi bình minh nạm vàng." Tim ai khắc một chữ "nàng" Mà tim chị một chữ "chàng" khắc theo . Nhưng yêu chỉ để mà yêu, Chị còn dám ước một điều gì hơn . Một lần hai lỡ keo sơn, Mong gì gắn lại phím đàn ngang cung . Rồi đêm kia, lệ ròng ròng Tiễn đưa người ấy sang sông chị về. Tháng ngày qua cửa buồn the, Chị ngồi nhặt cánh hoa lê cuối mùa . III Úp mặt vào hai bàn tay, Chị tôi khóc suốt một ngày một đêm . "Đã đành máu trở về tim, Nhưng không ngăn nỗi cánh chim giang hồ. Người đi xây dựng cơ đồ... Chị vềtrồng cỏ nấm mồ thanh xuân . Người đi khoác áo phong trần, Chị về may áo liệm dần nhớ thương . Hồn trinh ôm chặt chân giường, Đã cùng chị khóc đoạn trường thơ ngây . Năm xưa đêm ấy giường này, Nghiến răng... nhắm mắt... chau mày ... cực chưa ! Thế là tàn một giấc mơ, Thế là cả một bài thơ não nùng ! Tuổi son má đỏ môi hồng, Bước chân về đến nhà chồng là thôi ! Đêm qua mưa gió đầy giời, Trong hồn chị, có một người đi qua ... Em về thương lấy mẹ già, Đừng mong ngóng chị nữa mà uổng công. Chị giờ sống cũng như không Coi như chị đã sang sông đắm đò."

Nguyễn Bính Bóng người trên sân ga

Những cuộc chia lìa khởi từ đây Cây đàn sum họp đứt tuôn dây Những lời bèo bọt, thân đơn chiếc Lần lượt theo nhau suốt tháng ngày Có lần tôi thấy hai cô bé Sát má vào nhau khóc sụt sùi Hai bóng chung lưng thành một bóng - Đường về nhà chị chắc xa xôi Có lần tôi thấy một người yêu Tiễn một người yêu một buổi chiều ở một ga nào xa vắng lắm Họ cầm tay họ bóng xiêu xiêu Hai chàng tôi thấy tiễn đưa nhau Kẻ ở sân ga kẻ cuối tàu Họ giục nhau về ba bốn bận Bóng nhòa trong bóng tối từ lâu Có lần tôi thấy vợ chồng ai Thèn thẹn chia tay bóng chạy dài Chị mở khăn trầu anh thắt lại - Mình về nuôi lấy mẹ, mình ơi! Có lần tôi thấy một bà già Đưa tiễn con đi một chốn xa Tàu chạy lâu rồi bà vẫn đứng Lưng còng đổ bóng xuống sân ga Có lần tôi thấy một người đi Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì Chân bước hững hờ theo bóng lẻ Một mình làm cả cuộc phân ly Những chiếc khăn màu thổn thức bay Những bàn tay vẫy những bàn tay Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt Buồn ở đâu hơn ở chốn này Tôi đã từng chờ những chuyến xe Đã từng đưa đón kẻ đi về Sao nhà ga ấy sân ga ấy Chỉ để cho lòng dấu biệt ly

Đặng vương Hưng Học quên để nhớ

Học Quên để... nhớ cho nhiều Học hờn giận để... cưng chiều đấy thôi Học lẻ loi để... có đôi Học ghen là để... cho người thêm yêu Em thì xa vắng bao nhiêu Tôi đành học cách nói điều vu vơ Học sắc sảo để... dại khờ Học già dặn để... ngây thơ thủa nào Tôi giờ còn lại chiêm bao Cố trần tục để... thanh tao kiếp người Mải mê học khóc cho... cười Quên hờ hững để cùng người đam mê...

Khắc Duy và phiên bản Broadway đầu tiên tại Việt Nam

(Thethaovanhoa.vn) - Tham dự cuộc thi Tài năng trẻ đạo diễn sân khấu 2013, Nguyễn Khắc Duy với phiên bản tiếng Việt của vở nhạc kịch Broadway nổi tiếng thế giới Chicago đã gây bất ngờ cho đông đảo khán giả lẫn giới làm nghề.

Điều đáng nói là sự chuyên nghiệp đã vượt xa kỳ vọng của mọi người về một vở diễn vốn là sản phẩm tốt nghiệp của một sinh viên. Đặc biệt, đây là phiên bản nhạc kịch Broedway hoàn chỉnh đầu tiên tại Việt Nam.

* Trước đây, nhiều ca sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng cũng mong muốn phổ biến nhạc kịch tại Việt Nam nhưng chỉ mới dừng lại ở những đoạn trích và vẫn hát bằng bản ngữ. Điều gì thôi thúc một sinh viên như Duy làm hẳn phiên bản tiếng Việt cho một vở nhạc kịch nổi tiếng như Chicago?

- Trên thế giới, loại hình sân khấu nhạc kịch rất phổ biến. 10 năm trước, người Hàn Quốc cũng không biết nhạc kịch là gì nhưng hiện nay lại rất phát triển ở đất nước này. Họ dựng lại rất nhiều vở nhạc kịch nổi tiếng của Broadway, hát bằng tiếng Hàn nhưng vẫn giữ được tinh thần kịch bản gốc. Thái Lan cũng vậy. Có thể nói nhạc kịch hiện nay cũng phổ cập tương tự điện ảnh rồi.

Loại hình này không quá cao cấp như opera và tính giải trí, sự nổi tiếng của nó hoàn toàn có thể ăn khách tại Việt Nam. Phiên bản chuyển ngữ sẽ phục vụ được cho số đông khán giả. Nếu dùng tiếng Anh chỉ tiếp cận được một cộng đồng nhỏ mà chắc chắn không thể hát hay bằng bản gốc. Các nước trên thế giới khi dựng nhạc kịch Broadway đều có bản riêng hết. Việc “bản địa hóa” này là rất bình thường, người ta đã làm nhiều rồi.

“Khó khăn nhất hiện nay của đạo diễn trẻ là không có… niềm tin. Đạo diễn làm để nuôi mình còn chưa đủ nói chi đến nuôi người khác. Với số lượng vở được dàn dựng trong năm nếu chỉ làm đạo diễn thôi thì chỉ có nước… chết đói. Mỗi năm, có khoảng 10 người tốt nghiệp đạo diễn ra trường nhưng thử nhìn lại xem có bao nhiêu được làm nghề?”. (Nguyễn Khắc Duy)

Tôi rất yêu thích và tìm hiểu kỹ thể loại này. Tôi cũng muốn hướng đến một hướng đi mới. Nếu sau này có người khác làm người ta sẽ nhớ đến mình. Vả lại lượng khán giả yêu thích nhạc kịch ở Việt Nam cũng không ít (mà họ lại rất “chịu chơi” và… chịu chi).

* Tại cuộc thi Tài năng trẻ đạo diễn sân khấu 2013, Chicago của Duy đã nhận được rất nhiều sự tán thưởng nhưng cũng không ít lời dị nghị…

- Khi làm vở tôi đã nghiền ngẫm kịch bản và tìm hiểu văn hóa Mỹ rất kỹ. Vở diễn lấy bối cảnh Chicago những năm 1920 thì dĩ nhiên âm nhạc, trang phục phải thể hiện ở thời kỳ đó chứ đâu thể biến tấu khác được. Nhưng mọi người cứ nghĩ tôi sao chép, bắt chước.

Tiêu chí của cuộc thi Tài năng trẻ đạo diễn sân khấu là sự tìm tòi và sáng tạo. Vậy làm một việc chưa ai làm thì có tìm tòi không? Nội việc chuyển ngữ đã rất khó. Đâu ai biết hát tiếng Việt trên nền nhạc jazz có bị kỳ không?

Ngữ âm tiếng Việt rất khác, chỉ cần phát âm khác dấu là đã thành nghĩa khác rồi. Dịch nghĩa đã đành mà phải chuyển được ca từ tiếng Mỹ sang tiếng Việt vẫn đúng ý mà lại không quá xa nhạc và vẫn thể hiện được cái “chất Mỹ” nữa.

Về dàn dựng, tôi cũng không hề “bê nguyên xi” bản dựng Broadway. Tôi chưa hề được xem tận mắt Chicago, chỉ tham khảo từ YouTube. Trong tay tôi chỉ cầm kịch bản Chicago và không hề biết bên đó người ta làm thế nào. Nhưng kịch bản này rất chi tiết, trong kịch bản họ ghi rõ cả cách dàn dựng. Kịch bản của họ yêu cầu phải hoàn toàn trung thành về âm nhạc, vũ đạo, trang phục.

Cảnh trong vở Chicago phiên bản Việt của đạo diễn Khắc Duy

Nếu những ai đã từng xem Chicago ở nước ngoài rồi sẽ thấy cách dựng sân khấu rất khác. Tôi có tham gia học với một thầy từ Broadway trong một tuần cũng thắc mắc là tại sao các bản dựng Broadway trên thế giới lại na ná nhau thì được trả lời rằng đó là do ràng buộc về bản quyền: các bản dựng buộc phải trung thành với kịch bản gốc.

* Vậy Duy đã tiếp cận được với kịch bản Chicago như thế nào? Vấn đề bản quyền ra sao?

- Thực ra việc tiếp cận và mua bản quyền các kịch bản thế giới không khó lắm đâu. Hiện trên mạng có rất nhiều trang web cung cấp bản quyền kịch bản: nhạc kịch, kịch dài, kịch ngắn… đủ hết. Điển hình như trang web hiện nay tôi đang làm việc cùng là: w.w.w.samuelfrench.com. Nếu hứng thú, mọi người có thể liên hệ mua kịch bản để đọc hoặc để dựng đều được. 

Đạo diễn Nguyễn Khắc Duy tham gia diễn xuất trong vai Amos Hart trongChicago

Với Chicago thì tôi không phải trả bản quyền vì dùng cho hoạt động phục vụ học tập, trao đổi văn hóa. Các bạn sinh viên đang theo học nghệ thuật có thể tiếp cận miễn phí các nguồn kịch bản với mục đích học tập. Nhưng sắp tới đây, khoảng giữa tháng 5, tôi muốn đưa Chicago đến với đại chúng (dù chỉ là ở dạng nghiệp dư) thì khác. Số tiền tác quyền phải trả được họ tính toán rất chi tiết dựa theo số suất diễn, số vé bán ra, thù lao cho diễn viên và quy mô nhà hát.

Còn nếu muốn thực sự dựng nhạc kịch Broadway ở tầm chuyên nghiệp dĩ nhiên tiền bản quyền lại càng khác. Người của họ sẽ qua tận nơi để thẩm định quy mô sân khấu, chất lượng, tham gia vào ê-kíp sản xuất và giữ luôn cả bản quyền tiếng Việt.

* Vậy là Duy đã có sẵn hướng ra cho Chicago?

- Nhiều công ty đã tỏ ra hứng thú muốn đỡ đầu đưa Chicago đến với đông đảo khán giả. Tuy nhiên vấn đề bản quyền lại là một trở ngại khiến không ít người ngần ngại. Hiện tôi đang thương lượng với một đối tác nếu không có gì thay đổi sẽ biểu diễn 4 suất tại Nhà hát Thế giới Trẻ (Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP HCM) vào giữa tháng 5.

Nếu thành công thì mới nói tiếp được chuyện tương lai.

* Cám ơn Duy, chúc Chicago và những dự án nhạc kịch tiếp theo của Duy thành công!

“Lược sử” nhạc kịch Chicago Chicago (kịch bản: Freb Ebb và Bob Fosse, âm nhạc: John Kander) là vở nhạc kịch nổi tiếng của sân khấu Broadway, dựa theo vở kịch nói cùng tên của nhà báo Maurine Dallas Watskin (1926) về số phận của những nữ tội phạm cũng như sự hào nhoáng và mặt trái của thành phố của danh vọng Chicago.  Chicago lần đầu được trình diễn năm 1975 và ra mắt trên sân khấu West End năm 1979. Bob Fosse là đạo diễn kiêm biên đạo múa của phiên bản gốc mà tất cả phiên bản về sau đều chịu ảnh hưởng. Phiên bản được trình diễn đến nay được dựng lại vào năm 1996. Chicago giữ kỷ lục là show diễn dài hơi nhất trong lịch sử Broadway. Phiên bản điện ảnh năm 2002 đã đoạt 6 giải Oscar trong đó có giải Phim hay nhất và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất.  Chicago phiên bản tiếng Việt của đạo diễn Khắc Duy đã đoạt giải thưởng của Hội Sân khấu Việt Nam trong cuộc thi Tài năng trẻ đạo diễn sân khấu 2013 (tổ chức tại TP HCM từ 22/4 đến 3/5). Vở diễn có sự tham gia diễn xuất của những gương mặt còn rất trẻ đều xuất thân từ trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM: Diễm Phương, Hoàng Quân, Nhã Uyên, Khả Như, Dạ Phong, Khắc Duy…  Những ca khúc nổi tiếng: All that Jazz, Honey funny, Cell block tango, When you’re good to mama, All I care about, We both reach for the gun, Roxie, I can’t do it alone… đã được Việt hóa rất thành công. Phần vũ đạo được trình diễn rất nhịp nhàng điêu luyện dưới sự hỗ trợ của biên đạo Thành Phát. Phiên bản tiếng Việt này sẽ là phiên bản nước ngoài thứ 21 của Chicago.

NINH LỘC (thực hiện)

http://thethaovanhoa.vn/van-hoa-toan-canh/khac-duy-va-phien-ban-broadway-dau-tien-tai-viet-nam-n20130516181447875.htm